Çatı su yalıtım malzemeleri, çatının tipine göre iki gruba ayrılır. Kiremit veya metal kiremitle kaplanan eğimli çatıda suyu, kaplamanın altına serilen su yalıtım örtüsü ile kaplamanın mahya, saçak ve oluk detayları birlikte dışarıda tutar. Teras ve düz çatıda bu işi doğrudan bitümlü membranlar, plastik ve kauçuk esaslı membranlar ya da çimento esaslı sürme ürünler üstlenir. Kumlu metal kiremit üreten ve uygulayan bir ekip olarak eğimli çatının katmanlarına ve suyu dışarıda tutan montaj detaylarına aşağıda ayrıca yer veriyoruz.

Eğimli çatı ile teras çatı neden farklı su yalıtım malzemesi ister?
Fark, suyun çatıda nasıl hareket ettiğinden doğar. Eğimli çatıda yağmur, parça parça döşenen bir örtünün üzerinden akıp oluğa iner; örtünün altındaki su yalıtım örtüsü ise su sızıntısı riskini azaltır. Teras çatıda ise suyun yüzeyde göllenmemesi gerekir.
Avrupa standartları da bu ayrımı yapar. Parçalı çatı örtülerinin altındaki örtüler EN 13859-1:2014 standardında, çatı su yalıtımında kullanılan donatılı bitümlü levhalar EN 13707:2013 standardında, plastik ve kauçuk esaslı levhalar ise EN 13956:2012 standardında tanımlanır. EN 13707:2013, parçalı çatı örtüsünün altında kullanılan bitümlü altlıkları kendi kapsamı dışında tutar.
| Malzeme grubu | Kullanıldığı çatı | Katmandaki görevi | Tanımlandığı standart |
|---|---|---|---|
| Su yalıtım örtüsü (çatı altı örtüsü) | Kiremit veya metal kiremit kaplı eğimli çatı | Örtünün altında su sızıntısı riskini azaltır | EN 13859-1:2014 |
| Donatılı bitümlü membran | Teras ve düz çatı | Üst, ara veya alt kat olarak suyu tutar | EN 13707:2013 |
| Plastik ve kauçuk esaslı membran | Teras ve düz çatı | Plastik, kauçuk veya termoplastik kauçuk levhayla suyu tutar | EN 13956:2012 |
| Çimento esaslı sürme yalıtım | Teras çatı | Buharın çıkmasına izin vererek yüzeyde suyu tutar | Bu yazıda ele alınan bir ürün standardı yok |
Kiremit altına serilen su yalıtım örtüsü ne işe yarar?
Su yalıtım örtüsü, eğimli çatıda kaplamanın hemen altında kalan ve su sızıntısı riskini azaltan katmandır. Kumlu metal kiremit çatıda bu örtü; taşıyıcı konstrüksiyon, ısı yalıtımı, havalandırma elemanları, vidalar ve mahya aksesuarlarıyla aynı sistemin parçasıdır. Örtü, çatı eğimine ve kaplama sistemiyle uyumuna göre seçilir.
EN 13859-1:2014, bu örtüleri parçalı çatıların örtüsü altında kullanılacak esnek levhalar olarak tanımlar ve özelliklerini belirler. Teklifte önerilen örtünün bu standarda göre tanımlanıp tanımlanmadığını sormak, düz çatı membranıyla karıştırılmasını önler.
Çatı altı katmanlarının sırası neye göre belirlenir?
Katmanların sırası, çatının sıcak çatı veya soğuk çatı olarak tasarlanmasına ve bölgenin iklimine göre belirlenir. Projeye göre su yalıtım örtüsüne havalandırma boşluğu, ısı yalıtımı ve buhar kontrol katmanı eşlik eder. Çatı altı havalandırmasını ihmal etmek, metal kiremit uygulamalarında karşılaşılan hatalardandır. Katmanların tek katlı bir konutta nasıl kurgulandığını tek katlı evlerde metal kiremit çatı yazımızda anlattık.
Teras ve düz çatıda hangi membranlar kullanılır?
Teras ve düz çatıda suyu tutan ana katman membrandır. Membran, düz çatılarda en çok tercih edilen sistemlerden biridir ve su sızdırmazlığı sağlar. Membranı diğer örtü türleriyle birlikte çatı kaplama malzemelerini karşılaştırdığımız yazı da ele alıyor.
Donatılı bitümlü membranlar
EN 13707:2013, çatı su yalıtımı için üretilen donatılı bitümlü levhaları tanımlar. Bu levhalar çatıda üst kat, ara kat veya alt kat olarak kullanılır. Standart, levhaların nasıl deneneceğini ve üzerinde hangi işaretlerin bulunacağını da belirler.
Plastik ve kauçuk esaslı membranlar
EN 13956:2012, çatı su yalıtımında kullanılan plastik ve kauçuk levhaları tanımlar. Kapsamına bu iki malzemenin karışımlarından üretilen termoplastik kauçuk levhalar da girer. Standart, bu levhaların karşılaması gereken şartları ve deney yöntemlerini belirler.
Sürme yalıtımda buhar geçirgenliği neden önemli?
Teras çatıda alttaki nemin dışarı çıkabilmesi gerekir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yalova İl Müdürlüğü’nün 2018 tarihli bilgilendirmesi, bu nedenle buhar geçirgen su yalıtım malzemelerini, yani çimento esaslı ürünleri öneriyor. Aynı metne göre membran veya buhar geçirmeyen bir örtü kullanılacaksa altına havalandırma kanalları açılmalıdır. Polimer esaslı malzemeler de güneşin UV etkisinden korunmalıdır; metin bunun için XPS levhaların üzerine geotekstil serilmesini örnek gösterir.

Teras çatıda su neden birikmemeli, parapetler nasıl çözülür?
Teras çatıda yalıtımın ilk şartı, suyun yüzeyde göllenmemesidir. Aynı 2018 tarihli bilgilendirme bunu “Teras çatıda su girişinin birinci ve en önemli şartı suyu teras çatıda göllendirmemektir” cümlesiyle ifade eder ve doğru tasarlanmış bir eğim betonu ister. Metin, şehirlerde yağmur suyunun asidik olabildiğini de hatırlatır.
Parapetler ikinci zayıf noktadır. Yerinde dökülen beton parapetlerde soğuk derzler oluşur ve bu derzler su geçirir; bilgilendirme bu derzlerde esnek derz dolgusu kullanılmasını önerir. Membranın parapete keskin bir dik açıyla değil, üçgen bir pah üzerinden kıvrılarak çıkarılması membranın çatlamasını önler.
Kumlu metal kiremit çatıda suyu ilk hangi katman karşılar?
Eğimli çatıda yağmuru ve karı ilk karşılayan katman çatı örtüsüdür. Ürettiğimiz kumlu metal kiremit, galvaniz/alüzink bir gövdeye ve yağmur, kar, rüzgâr ve UV’ye karşı koruyucu kumlu kaplama yüzeye sahiptir. Metal gövde çatlamaya ve solmaya karşı dirençlidir; kumlu yüzey UV ve atmosferik etkilere karşı ek koruma sağlar.
Klasik kiremite göre hafif yapısı binaya düşük yük bindirir ve montajı hızlandırır. Ürünü antrasit, kahverengi, kiremit kırmızısı ve yeşil olmak üzere dört renk seçeneğimiz ile üretiyoruz. Yine de metal kiremit çatının başarısını yalnızca örtü belirlemez: çatı altı havalandırması, su yalıtım örtüsü, bağlantı elemanları ve yağmur suyu tahliyesi de sistemin parçasıdır.
Metal kiremit çatıda sızıntı hangi montaj detaylarından başlar?
Kumlu metal kiremit çatıda su sızdırmazlığını mahya, saçak, oluk ve rüzgâr kenet detayları belirler. Bu detaylarda üretici talimatlarına uygun kesim, sabitleme ve örtüş mesafeleri uygulanır. Uygulamanın adımlarını metal kumlu kiremit montajı yazımızda bulabilirsiniz.
- Mahya, dere, baca ve saçak: Çatının birleşim noktalarıdır; bu detayları yeterince çözmemek metal kiremit çatılarda sık yapılan hatalardandır.
- Vida ve conta: Aşırı sıkılan vida contayı bozar ve sızıntı riskini artırır, yetersiz sıkılan vida ise bağlantıyı gevşetir. Metal levhaya uygun olmayan vidalar zamanla paslanır ve bağlantı noktasından su alır.
- Çatı eğimi: Her metal kiremit profili aynı minimum eğimde çalışmaz. Üreticinin izin verdiği minimum eğimin altına ek önlem almadan inmek güvenli bir çözüm değildir.
- Oluk ve iniş boruları: Oluklar çatı alanına ve yağış miktarına göre boyutlandırılmadığında yağmur suyunun tahliyesi aksar.
Çatı eğimi, kar yükü ve bölgesel rüzgâr koşulları bu yüzden proje bazında değerlendirilir. Düşük eğimli çatılarda yağmur suyunun tahliyesi daha da önem kazanır.
Eğimli bir konut çatısında su yalıtımı tek bir malzemeyle sağlanmaz: kumlu metal kiremit çatıda sızdırmazlığı, alttaki su yalıtım örtüsü kadar mahya, saçak, oluk ve rüzgâr kenet detaylarının üretici talimatlarına göre kesilip sabitlenmesi belirler.
SMK Çatı
Oluk ve bağlantı kontrolü hangi dönemlerde yapılmalı?
Çatının su tahliyesini korumak için kontrolü sonbaharda, yoğun yağış dönemlerinden önce ve şiddetli fırtınaların ardından yaptırmak yararlıdır. Kontrolde oluklarda biriken yapraklar temizlenir ve iniş borularının suyu rahatça tahliye ettiği görülür. Görülebilen bağlantı noktalarında gevşeme, kaplamada çizilme veya paslanma belirtisi aranır. Çatıya çıkmak güvenlik riski taşıdığı için bu incelemeyi uygun ekipmanla çalışan bir ekibe bırakın.
Teklif alırken su yalıtımıyla ilgili hangi soruları sormalısınız?
Teklifimizi incelerken kaplamanın yanında altındaki katmanların ve detay parçalarının kapsamda yer alıp almadığını bizimle netleştirin. Aşağıdaki sorular, teklifimizde çatı altı su yalıtımının, havalandırmanın, aksesuarların, vida ve contaların ve garanti koşullarının nasıl yer aldığını görmenizi sağlar:
- Çatı altı su yalıtımı ve havalandırma sisteme dâhil mi?
- Mahya, saçak, dere ve baca çevresi aksesuarları teklifte yer alıyor mu?
- Önerilen su yalıtım örtüsü hangi standarda göre tanımlanıyor?
- Vidalar ve contalar metal kiremit sistemiyle uyumlu mu?
- Üretici garantisi hangi uygulama koşullarını gerektiriyor?
Kumlu metal kiremit çatınız için keşif ve teklif
Kumlu metal kiremit projelerinde keşif, proje planlaması ve montaj detaylarında danışmanlık veriyoruz. Ürünümüz, üretim ve uygulama güvencesini birlikte kapsayan 50 yıl garantiyle sunulur. Kumlu metal kiremit çatı sistemlerimizi inceleyebilir, projenize uygun ürün seçimi ve fiyat teklifi için +90 530 343 63 76 numarasından veya smkmetaltile@gmail.com adresinden bize ulaşabilirsiniz.
Kaynaklar
- EVS-EN 13859-1:2014, Flexible sheets for waterproofing: underlays for discontinuous roofing
- EVS-EN 13707:2013, Flexible sheets for waterproofing: reinforced bitumen sheets for roof waterproofing
- EVS-EN 13956:2012, Flexible sheets for waterproofing: plastic and rubber sheets for roof waterproofing
- Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yalova İl Müdürlüğü, Teras çatı su yalıtımı (2018)

